Υπόθεση Ρίμαν: η εμμονή με τους Πρώτους Αριθμούς

Τὴν Παρασκευὴ 19 Οκτωβρίου στὶς 18:00 θὰ συναντηθούμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ πρώτο μέρος του βιβλίου:

Υπόθεση Ρίμαν: η εμμονή με τους Πρώτους Αριθμούς

 Συγγραφέας:             John Derbyshire (Τζον Ντέρμπισαϊρ)

 Μεταφραστής:         Τεύκρος Μιχαηλίδης

 Σελίδες:                     560

 ISBN:                                    960-6640-18-3

 Εκδότης:                   Εκδοτικός Οίκος "ΤΡΑΥΛΟΣ"

 Ημ/νία Έκδοσης:       2006

Ο Τζον Ντέρμπισαϊρ με το παρόν βιβλίο αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει μία δύσκολη επιχείρηση: να παρουσιάσει το γνωστό μαθηματικό δίλημμα που προκύπτει από την "Υπόθεση Ρίμαν". Ο στόχος φαίνεται να επιτελείται καθώς το βιβλίο διαβάζεται σαν να γράφτηκε όχι από έναν μελετητή των μαθηματικών αλλά από έναν πρώτης τάξεως μυθιστοριογράφο. Ο αδαής πιθανόν να έχει δυσκολία να παρακολουθήσει την εξέλιξη του βιβλίου, σίγουρα όμως θα μπορέσει να το διαβάσει. Ακόμα κι έτσι υπάρχουν εύστοχες παρατηρήσεις σε όλο το εύρος του που θα σας επιτρέψουν να κατανοήσετε επιμέρους στοιχεία, ανεξάρτητα από το αν αντιλαμβάνεστε τη συνολική εικόνα.

Η "Υπόθεση Ρίμαν" αποτελεί το "το μεγαλύτερο άλυτο μαθηματικό πρόβλημα". Ο συγγραφέας μας αποκαλύπτει πως η υπόθεση Ρίμαν είναι ένα συναρπαστικό, με βάθος και πλάτος, θέμα. Έτσι προσπαθεί να μας εξηγήσει την υπόθεση, πώς αυτή συσχετίζεται με ένα συναρπαστικό γεγονός των πρώτων αριθμών και πώς συνδέεται με άλλους τομείς των μαθηματικών και της φυσικής. Οι πρώτοι αριθμοί είναι η καρδιά της ιστορίας και μπορούν να γίνουν εύκολα αντιληπτοί. Καθώς μετράμε από το 1 και προς τα πάνω, οι πρώτοι αριθμοί - που διαιρούνται μόνο με τον εαυτό τους και το 1 (2, 3, 5, 7, 11, κοκ) - διαρκώς μειώνονται, χωρίς όμως να εξαφανίζονται εξ' ολοκλήρου. Μεταξύ του 1 και του 100 υπάρχουν 25, μεταξύ του 901 και του 1000 μόνο 14 και στο τελευταίο 100 πριν από το ένα τρισεκατομμύριο, μόνο 4.

Το 1859 ο μεγάλος μαθηματικός Μπέρνχαρντ Ρίμαν δημοσίευσε μία εργασία σχετικά με το Θεώρημα των Πρώτων Αριθμών και στην πορεία της εφηύρε τη συνάρτηση Ζ, ενώ η υπόθεσή του εξακολουθεί από τότε να αποτελεί εμμονή για τους μαθηματικούς. Όχι μόνο η απόδειξή της, ακόμα και η απόρριψή της. Η υπόθεση είναι συναρπαστική καθώς εμπεριέχει ποικιλία μαθηματικών και έχει πολύπλευρες συνέπειες. Για να εξηγήσει την υπόθεση, ο συγγραφέας μας οδηγεί μέσα από συναρτήσεις, όρια και φυσικούς αλγόριθμους ενώ ταυτόχρονα μας υπενθυμίζει απλούς υπολογισμούς και μας εισάγει "σε λίγη άλγεβρα" και στη θεωρία του χάους. Η "Υπόθεση Ρίμαν" πέρα από τη δυσκολία της να παρουσιαστεί είναι εντούτοις πολύ χρήσιμη (ακόμα και ο Καρλ Γκάους, που θεωρείται ο μεγαλύτερος μαθηματικός μέχρι σήμερα, θεωρούσε πως το Θεώρημα του Φερμά δεν άξιζε για να ασχοληθεί μαζί του) αν κι εξακολουθεί να βασανίζει τους μαθηματικούς τα τελευταία 150 χρόνια οι οποίοι προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν τα μυστήριά της.

Το βιβλίο, αν και είναι μαθηματικό συμπλέκει με την πολιτισμική ιστορία, μαθηματικά κεφάλαια που εναλλάσσονται με την ιστορία. Τα κεφάλαια ιστορίας εξετάζουν το βασικό μας ήρωα, του Μπέρνχαρντ Ρίμαν, τον Όιλερ Λέοναρντ, τον Καρλ Φρίντριχ Γκάους και πολλούς άλλους μαθηματικούς, τους μονάρχες των κρατών στα οποία έζησαν, την προτεσταντική πίστη των Όιλερ και Ρίμαν, το γεγονός ότι τρεις από τους πέντε καθηγητές μαθηματικών στο Γκέτινγκεν ήταν Εβραίοι τότε που ανέλαβαν οι Ναζί και κατέστρεψαν τη γερμανική διανόηση αλλά από τους τρεις μόνο ο Λαντάου ανήκε στην τοπική συναγωγή κλπ.

Η "Εμμονή με τους Πρώτους Αριθμούς", αποτελεί εν ολίγοις ένα δείγμα αγάπης για τα μαθηματικά και ο συγγραφέας αποδεικνύεται αντάξιος των απαιτήσεων. Το βιβλίο ολοκληρώνεται με ένα τραγούδι αφιερωμένο στην "Υπόθεση Ρίμαν" καθώς κι ευρετήριο με τους σημαντικότερους όρους και τις παραπομπές τους. Τέλος, στην αρχή του βιβλίου περιλαμβάνεται έγχρωμο οκτασέλιδο στο οποίο απεικονίζεται πιστό αντίγραφο της πρωτότυπης εργασίας που παρουσίασε ο Ρίμαν το 1859 σχετικά με την Υπόθεσή του.

ΑΝΑΒΟΛΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

Η προγραμματισμένη για τις 27/4/12 συνάντηση και συζήτηση του βιβλίου "Οι Νόμοι του Χάους" θα πραγματοποιηθεί στις 11/5/12 (18 00) στην κρεπερί PORTO POU - ΠΟΡΤΟ ΠΟΥ (Κλεισθένους 197 & Αθηνάς Γέρακας, Τ.Κ. 15344 Δήμος Γέρακα, Τηλ.: 2106000466)   

Τα θεμέλια της αριθμητικής

Την Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου 2012 στις 6:00μμ στην κρεπερί PORTO POU - ΠΟΡΤΟ ΠΟΥ (Κλεισθένους 197 & Αθηνάς Γέρακας, Τ.Κ. 15344 Δήμος Γέρακα, Τηλ.: 2106000466) θα συζητήσουμε το βιβλίο : Τα θεμέλια της αριθμητικής
Συγγραφείς: Γκότλομπ Φρέγκε
Εκδότης: Νεφέλη, Μετάφραση: Γιώργος Ρουσόπουλος, Σελίδες: 237 , Ημ. Έκδοσης: 04/05/2009

Στα "Θεμέλια της Αριθμητικής" (1884), ο Φρέγκε διατυπώνει και υποστηρίζει την κεντρική θέση του ότι η αριθμητική αποτελεί μέρος της λογικής (Λογικισμός). Ασκώντας, πρώτα, έντονη κριτική σε διάφορες παλιές ή τρέχουσες αλλά κυρίαρχες αντιλήψεις σχετικά με τη φύση της αριθμητικής και τη φύση των φυσικών αριθμών, όπως αυτές του Καντ (οι προτάσεις των μαθηματικών είναι a priori συνθετικές), του Μιλ (οι προτάσεις της αριθμητικής είναι εμπειρικές) κ.ά., αναπτύσσει τις θέσεις του σχετικά με τη φύση των αριθμών, της αριθμητικής και της αριθμητικής γνώσης: (α) τα αντικείμενα της αριθμητικής, οι φυσικοί αριθμοί είναι αφηρημένες οντότητες - αποτελούν ιδιάζοντα λογικά αντικείμενα• (β) όλες οι σημαντικές έννοιες της αριθμητικής μπορούν να οριστούν, σε τελευταία ανάλυση, στη βάση λογικών εννοιών• και (γ), οι βασικές προτάσεις, τα αξιώματα και τα θεωρήματα της αριθμητικής μπορούν να συναχθούν λογικά στη βάση λογικών αρχών, χρησιμοποιώντας ορισμούς και κανόνες της λογικής.
"Τα Θεμέλια της Αριθμητικής" αποτελούν πραγματικά το πρώτο και σημαντικό φιλοσοφικό εγχείρημα να διερευνηθεί η φύση των αριθμών και της αριθμητικής. Επηρέασαν βαθιά όλες τις επόμενες εξελίξεις στη φιλοσοφία των μαθηματικών, την οντολογία και τα μαθηματικά, γιατί χαρακτηρίζονται από το ριζοσπαστικό τρόπο με τον οποίο "επιστρέφουν" στις απαρχές του φιλοσοφικού στοχασμού.

"Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού" του Τεύκρου Μιχαηλίδη [ Παρ.16 Μαρ 2012,6:00μμ]

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διόρθωση Ημερομηνίας
 Την Παρασκευή 16 Μαρτίου 2012 στις 6:00μμ θα συζητήσουμε το βιβλίο του Τεύκρου Μιχαηλίδη  "Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού", με την συμμετοχή του ίδιου του συγγραφέα.

(Η συνάντηση αυτή είχε από παραδρομή ανακοινωθεί για τις 17/2)

Στη δίνη των γεγονότων του ταραγμένου εικοστού αιώνα, τρεις μεγάλοι έρωτες κι ένα "περιθωριακό" μαθηματικό πρόβλημα συνθέτουν τον καμβά του νέου μυθιστορήματος του Τεύκρου Μιχαηλίδη.

Στο κέντρο του κύκλου, που οι ακτίνες του περνούν απ' το Παρίσι, το Γκέτινγκεν και την Αθήνα, βρίσκεται η Σέριφος: η Σέριφος των πρώτων εργατικών κινητοποιήσεων του 1916, η Σέριφος του οικονομικού μαρασμού που ακολούθησε το κλείσιμο των μεταλλείων το 1963, η Σέριφος της άλογης τουριστικής ανάπτυξης που ζούμε σήμερα.

Τρεις Σερφιώτισσες, γιαγιά, μάνα και κόρη, ζουν η καθεμιά το δικό της ερωτικό δράμα με φόντο έναν μαθηματικό γρίφο που, αφού επί ένα περίπου αιώνα παίδεψε μερικές από τις λαμπρότερες μαθηματικές ιδιοφυίες, έβαλε, με τη λύση του, μια μικρή βόμβα στον τρόπο που σκεφτόμαστε τα μαθηματικά: πόσο μπορούμε να εμπιστευτούμε μια λύση που βασίζεται σε δεδομένα ηλεκτρονικού υπολογιστή τα οποία δεν μπορούμε να ελέγξουμε;

Άραγε στον αιώνα της πληροφορικής "απόδειξη" σημαίνει το ίδιο που σήμαινε και την εποχή του Ευκλείδη; Κι ακόμα, πόσο μπορεί ένα μαθηματικό πρόβλημα να επηρεάσει τις συγκλίνουσες τροχιές μιας γυναίκας κι ενός άντρα που οι καρδιές τους μοιάζουν να έχουν φτιαχτεί για να χτυπούν συντονισμένα;

Αφού στα δύο προηγούμενα βιβλία του ενέπλεξε τα μαθηματικά με το αστυνομικό και το ιστορικό αφήγημα, ο Μιχαηλίδης παρουσιάζει τώρα το πρώτο ερωτικό - μαθηματικό μυθιστόρημα.

Αναβολή της συζήτησης λόγω βιβλιοπαρουσίασης

Η συζήτηση του βιβλίο "Το παράθυρο του Ευκλείδη" αναβάλλεται για τη συνάντηση του Ιανουαρίου 2012, στις 20/1/2012, την γνωστή (ώρα 18 00), καθώς την Παρασκευή 16 Δεκεμβρίου στις 19:00 στο βιβλιοπωλείο Ευριπίδης θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου "Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού" του Τεύκρου Μιχαηλίδη, το οποίο θα συζητήσουμε άλλωστε κατά τη συνάντηση του Φεβρουαρίου 17/2/2012, με τη συμμετοχή του συγγραφέα.

Το παράθυρο του Ευκλείδη

Τὴν Παρασκευὴ 16 Δεκεμβρίου στὶς 18:00 θὰ συναντηθούμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο:

Το παράθυρο του Ευκλείδη
Η ιστορία της γεωμετρίας, από τις παράλληλες ευθείες έως τον υπερχώρο
Συγγραφείς: Leonard Mlodinow
Εκδότης: Κάτοπτρο Σελίδες: 370
Μέσα από το Παράθυρο του Ευκλείδη, ο Leonard Mlodinow μάς ταξιδεύει με τρόπο απολαυστικό διαμέσου πέντε επαναστάσεων στη γεωμετρία ―από την έννοια των παράλληλων ευθειών μέχρι τις τελευταίες ιδέες για τον υπερχώρο. Εδώ έχουμε μια εντελώς νέα, φρέσκια, εναλλακτική ιστορία των μαθηματικών, η οποία αποκαλύπτει πώς απλά ερωτήματα σχετικά με το χώρο, τα οποία θα μπορούσε να θέσει ο οποιοσδήποτε, υπήρξαν η κρυφή κινητήρια δύναμη για τα υψηλότερα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνολογίας. Βασισμένο στην εκτεταμένη ιστορική έρευνα τού Mlodinow, στις μελέτες του δίπλα σε συναδέλφους (όπως ο Richard Feynman και ο Kip Thorne) και σε συνεντεύξεις με εξέχοντες φυσικούς και μαθηματικούς (όπως ο Murray Gell-Mann, ο Edward Witten και ο Brian Greene), το Παράθυρο του Ευκλείδη είναι ένα εξαιρετικό μείγμα αυστηρής, έγκυρης έρευνας και προσιτής, ευχάριστης αφήγησης, το οποίο συνιστά ένα εκπληκτικά πρωτότυπο επιχείρημα υπέρ της προτεραιότητας της γεωμετρίας. Για όσους κοιτάξουν μέσα από το Παράθυρο του Ευκλείδη, κανένας χώρος, κανένα πράγμα και κανένας χρόνος δεν θα είναι πλέον ο ίδιος.

Χρονομηχανές

Τὴν Παρασκευὴ 18 Νοεμβρίου στὶς 18:00 θὰ συναντηθούμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο: Χρονομηχανές

Συγγραφείς: Paul Davies
Εκδότης: Τραυλός Π.
Μετάφραση: Θεοφάνης Γραμμένος
Επιμέλεια: Νέστορας Χούνος
Σελίδες: 174
Ημ. Έκδοσης: 01/01/2004

Άραγε τι θα συνέβαινε αν ήταν εφικτή η κατασκευή μια μηχανής που θα μπορούσε να μεταφέρει έναν επιβάτη στο χρόνο; Ποιός πιστεύει κάτι τέτοιο;
Πριν από εκατό χρόνια, ελάχιστοι πίστευαν ότι ο άνθρωπος μπορεί να ταξιδέψει στο διάστημα. Τόσο το ταξίδι στο χρόνο, όσο και το ταξίδι στο διάστημα, ανήκαν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, όμως σήμερα οι διαστημικές πτήσεις είναι σχεδόν καθημερινότητα. Άραγε, μήπως κάποια μέρα γίνει καθημερινότητα και το ταξίδι στο χρόνο;
Είναι εφικτό το ταξίδι στο χρόνο;
Πρόκειται για ένα θέμα που προβληματίζει την ανθρώπινη νόηση επί αιώνες. "Η απάντηση είναι οπωσδήποτε καταφατική", δηλώνει ο διακεκριμένος θεωρητικός φυσικός Πολ Ντέιβις. Με επιστημονική ακρίβεια και πηγαίο χιούμορ, συνεχίζει: "Για να επισκεφτούμε το μέλλον το μόνο που χρειαζόμαστε είναι μια μικρή βοήθεια από τη βαρύτητα και ένα διαστημόπλοιο που να μπορεί να ταξιδέψει με ταχύτητα λίγο μικρότερη από εκείνη του φωτός. Όσο για την επιστροφή στο παρελθόν, ο καλύτερος τρόπος είναι να βρούμε μια γειτονική μαύρη τρύπα εξοπλισμένη με μια διαβατή σκουληκότρυπα".[...] Εξαιρετικά ευρηματικό και θεωρητικά τεκμηριωμένο, το έργο "Χρονομηχανές" είναι η "δημιουργική επιστήμη στις καλύτερες στιγμές της". Το βιβλίο διαφωτίζει, διασκεδάζει και προκαλεί τη σκέψη.

Ο Κύκλος της Βιέννης

Τὴν Παρασκευὴ 21 Οκτωβρίου στὶς 18:00 θὰ συναντηθούμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο:


Ο Κύκλος της Βιέννης
Συγγραφείς: Γιώργος Ρουσόπουλος
Εκδότης: Οκτώ Σελίδες: 152 Ημ. Έκδοσης: 03/12/2010
Περιγραφή:
Η φιλοσοφία των μελών του Κύκλου της Βιέννης μας ενδιαφέρει σήμερα επειδή είναι γόνιμη και ανοιχτή για περαιτέρω προβληματισμό. Ο Κύκλος αποτελεί για μας -πέρα από το καθαρά ιστορικό ενδιαφέρον- σημείο αναφοράς της φιλοσοφικής πρακτικής που καθιέρωσε: με τα γραπτά του, τις δραστηριότητές του, τις εκδηλώσεις του και τις ευρύτερες κοινωνικές παρεμβάσεις του, ο Κύκλος διαμόρφωσε το ακαδημαϊκό φιλοσοφικό κοινό του 20ού αιώνα, ενώ ταυτόχρονα το κατέστησε απαιτητικό ως προς τους τρόπους άσκησης της φιλοσοφικής δραστηριότητας. Έδειξε έμπρακτα πώς συνεργαζόμαστε για να διαβάσουμε και να κάνουμε φιλοσοφία, πώς διαλεγόμαστε με τις άλλες παραδόσεις (έστω με τρόπο πολεμικό και συχνά "αγενή"): προσδιόρισε κανόνες και διαμόρφωσε κριτήρια, και έτσι επηρέασε τη φιλοσοφική πρακτική. Ζητούμενο της φιλοσοφικής πρακτικής είναι πάντοτε να εγκαθιδρύει μια στενή σχέση ανάμεσα στη φιλοσοφία, την κοινωνία και στην επιστήμη: αυτή τη σχέση θέλουμε να αποκαταστήσουμε και σήμερα.

O Αιχμάλωτος των μαθηματικών

Τὴν Παρασκευὴ 16 Σεπτεμβρίου στὶς 18:00 θὰ συναντηθούμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο:



Αιχμάλωτος των μαθηματικών
Ο Κουρτ Γκέντελ και το θεώρημα της μη πληρότητας
Συγγραφείς: Rebecca Goldstein
Εκδότης: Τραυλός Π., Μετάφραση: Έλενα Πισσία, Σελίδες: 316



Το 1906, στην Τσεχία, γεννιέται ένα αγόρι με υψηλότατο βαθμό νοημοσύνης. Στα 8 του χρόνια συνειδητοποιεί ότι οι διανοητικοί ορίζοντες των γονιών του είναι πολύ περιορισμένοι. Η λογική κυριαρχεί στη σκέψη του, όμως ο σπόρος της παράνοιας διαμορφώνει το βίο του. Στα 18 του -στο Πανεπιστήμιο- γνωρίζει τον έρωτα της ζωής του: τον πλατωνισμό. Λίγο αργότερα, αιχμάλωτος της λογικής των μαθηματικών, επινοεί το θεώρημα της μη πληρότητας. Διαβάζει παραμύθια -παριστάνουν τον κόσμο όπως θα έπρεπε να είναι- ενώ λατρεύει τις ταινίες του Ντίσνεϊ (συγκεκριμένα τη Χιονάτη). Στη Βιέννη του Μεσοπολέμου συγκρούεται με τον Βιτγκενστάιν. Αρνείται το φαγητό θεωρώντας το ως πηγή μικροβίων. Η νευρική κατάρρευση, ως ψυχολογική απόρροια του τέλους του Κύκλου της Βιέννης, τον οδηγεί στο σανατόριο.
Στα 29 του -στο Πρίνστον- εμπνέει τον Άλαν Τιούρινγκ, ο οποίος επινοεί τους υπολογιστές.
Στις ατραπούς του παράλογου -αλλά ταυτόχρονα πιστός στη λογική της επιστήμης του- νυμφεύεται στη Βιέννη του ναζισμού, απ όπου φεύγει ξανά -οριστικά- για την Αμερική. Στο Πρίνστον, η σύζυγός του περνά δύσκολες ώρες μαζί του, όμως ο Αϊνστάιν, βρίσκει στο πρόσωπό του τον τέλειο φίλο. Οι δυο τους σφυρηλατούν θεωρίες που συγκλονίζουν τα θεμέλια των θετικών επιστημών. Η φοβία του για επικείμενη τροφική δηλητηρίαση τον ωθεί σε αυτο-επιβεβλημένη ασιτία. Λίγο πριν ξεψυχήσει, ο Γκέντελ έχει βάρος 33 κιλά. Κουλουριασμένος σαν έμβρυο, πεθαίνει το Σάββατο, 14 Ιανουαρίου του 1978, στη μία το μεσημέρι.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

ΠΡΟΣΟΧΗ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ "ΦΑΟΥΣΤ ΣΤΗΝ ΚΟΠΕΓΧΑΓΗ" ΜΕΤΑΤΙΘΕΤΑΙ, ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΛΩΝ ΕΞ ΥΜΩΝ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΧΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24/06/2011.

Ο Φάουστ στην Κοπεγχάγη

Τὴν Παρασκευὴ 17 Ιουνίου στὶς 18:00 θὰ συναντηθοῦμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο:

Ο Φάουστ στην Κοπεγχάγη
Η κβαντική ψυχή της φυσικής
Συγγραφείς: Gino Segre
Εκδότης: Τραυλός Π.
1922: Ο φυσικός Νιλς Μπορ εγκαινιάζει το Ινστιτούτο του, στην Κοπεγχάγη, και προσκαλεί τους σημαντικότερους συναδέλφους του να ανταλλάξουν ιδέες για τη νεογέννητη θεωρία της κβαντικής μηχανικής. Η συνάθροιση καθιερώνεται ως ετήσια συνάντηση των πρωτεργατών αυτής της συγκλονιστικής επιστημονικής επανάστασης.

1932: Η Ευρώπη εμφορείται από πολιτική και κοινωνική αισιοδοξία? οι φυσικοί απολαμβάνουν ένα "Θαυμαστό Έτος" και γιορτάζουν την ανακάλυψη του νετρονίου και τη διάσπαση του πυρήνα. Για τους τιτάνες της φυσικής, το ετήσιο "Φεστιβάλ Μπορ", εκτός από επιστημονική συνάντηση, είναι μια αφορμή για κοινωνικές σχέσεις. Οι νεότεροι του κλάδου οραματίζονται ένα δημιουργικό μέλλον, ανταλλάσσουν σκέψεις πειράγματα και κουτσομπολιά για τους συναδέλφους τους, και, σε κλίμα ευφορίας, δεν διστάζουν να σατιρίσουν την επιστήμη και τους μέντορές τους.
Με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Γκαίτε, παρουσιάζουν μια παρωδία του Φάουστ (μια ευρηματική διαπάλη ανάμεσα στην κλασική και την κβαντική μηχανική για την ψυχή της φυσικής), με πρωταγωνιστές τους δασκάλους τους και τις μνημειώδεις διαμάχες τους: τον Πάουλι και τον Μπορ, τον Αϊνστάιν και τον Μπορν, τον Χάιζενμπεργκ και τον Σρέντινγκερ, τον Έρενφεστ, τον Φέρμι, τον Ντιράκ, τον Λαντάου, τον Γκάμοφ...

1933: Ξάφνου, η Ευρώπη βυθίζεται στα Τάρταρα• ο ολοκληρωτισμός αλλάζει δραματικά τη ζωή των φερέλπιδων ερευνητών και καταστρέφει τις χώρες τους• οι επιστήμονες χωρίζονται σε ναζί και αντιναζί• η Φυσική βιώνει το τέλος της αθωότητας.
Ο "Φάουστ στην Κοπεγχάγη" έμελλε να γίνει το πλέον προφητικό έργο για τις Φαουστιανές συμφωνίες των φυσικών με τον Διάβολο.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Ὑπατία, τὸ βιβλίο τοῦ Πέτρο Γκάλβεθ, εκδ. Μεταίχμιο

Τὴν Παρασκευὴ 13 Μαΐου ΠΡΟΣΟΧΗ ΕΚΤΑΚΤΩΣ ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΗΝΑ Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ, στὶς 18:00 θὰ συναντηθοῦμε στὸν "Εὐριπίδη" (Ἀ. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι) γιὰ νὰ συζητήσουμε τὸ βιβλίο τοῦ Π. Γκάλβεθ, Ὑπατία. Ἂς δοῦμε ὅμως ποιὰ ἦταν "ἡ γυναῖκα ποὺ ἀγάπησε τὴν ἐπιστήμη", ὅπως λέγεται σχετικῶς στὸν τίτλο τοῦ ἐν λόγῳ βιβλίου.

Νεοπλατωνικὴ φιλόσοφος καὶ Μαθηματικός, κόρη τοῦ διασήμου Μαθηματικοῦ καὶ διευθυντῆ τοῦ Μουσείου (Πανεπιστημίου) τῆς Ἀλεξανδρείας, Θέωνος• γεννήθηκε στὴν Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου (370), ὅπου καὶ ἐσπούδασε ἔχοντας ὡς διδάσκαλο τὸν διάσημο Γεωμέτρη Πάππο, δείχνοντας ἀπὸ μικρὴ τὴν κλίση της στὸν λεγόμενο Μαθηματικὸ Πλατωνισμό, τὴν ἄποψη δηλαδὴ ὅτι ὑπάρχει ἕνας ὑπεραισθητός-μεταφυσικὸς κόσμος μαθηματικῶν ὀντοτήτων (ἀριθμῶν καὶ γεωμετρικῶν σχημάτων), προσεγγίσιμος μόνο ἀπ’ τὸν ἀνθρώπινο νοῦ, ἐντελῶς ἀνεξάρτητος ἀπ’ τὸν δικό μας, τὸν αἰσθητό.
Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ πατέρα της, ἀνέλαβε τὴν διεύθυνση τοῦ Μουσείου, θέτοντας ὡς στόχο ζωῆς τὴν ἐκ βάθρων ἀνασύστασή του καὶ τὴν ἀπόδοση σ’αὐτὸ τῆς μέχρι πρό τινος αἴγλης του. Οἱ ἐργασίες της στὴν Ἀριθμητική (θεωρία Ἀριθμῶν, διοφαντικὲς καὶ διτετράγωνες ἐξισώσεις), στὴν Γεωμετρία (κωνικὲς τομές), στὴν Μηχανική (κατασκευὴ Μετρητῶν Στάθμης, Ὑδρομέτρων καὶ Ροομέτρων) καὶ στὴν Ἀστρονομία (κατασκευὴ Ἀστρολάβων, ἀνακάλυψη τῶν ἐλλειπτικῶν τροχιῶν τῶν πλανητῶν) ὑπῆρξαν πρωτότυπες καὶ σημαντικές, ἂν καὶ τὶς κατέστρεψαν ὁλοσχερῶς ἡ θρῃσκευτικὴ μισαλλοδοξία τῆς ἐποχῆς. Ὑπενθυμίζουμε ὅτι στὸ Μουσεῖον εἶχαν διδάξει οἱ κορυφαῖοι διδάσκαλοι τοῦ ἀρχαίου Κόσμου• ὁ Εὐκλείδης τῶν Στοιχείων, ὁ Ἀπολλώνιος ὁ Περγαῖος (κωνικὲς τομές), ὁ Ἐρατοσθένης (Κόσκινο τῶν πρώτων Ἀριθμῶν, μέτρηση τῆς γήινης διαμέτρου), ὁ Διόφαντος τῶν ὁμωνύμων (ἀπροσδιορίστων) ἐξισώσεων κ.ἄ.
Ὅμως ἡ ἐποχὴ δὲν εὐνοοῦσε τὴν ἐλεύθερη ἔρευνα• ἡ Ἀλεξάνδρεια εἶχε ἀρχίσει πρὸ πολλοῦ νὰ μετασχηματίζεται ἐπὶ τὰ χείρω. Οἱ ἀπάνθρωποι καὶ σκοταδιστὲς Πατριάρχες Ἀλεξανδρείας Ἀθανάσιος, Θεόφιλος καὶ Κύριλλος μὲ τὴν βοήθεια τῶν μοναστικῶν ταγμάτων (Παραβολάνοι κ.ἄ.) εἶχαν διαμορφώσει ἕνα ἀνθελληνικὸ περιβάλλον, στὸ ὁποῖο ἐκυριαρχοῦσαν τὸ συνεχὲς γκρέμισμα τῶν Ναῶν, ἡ διαπόμπευση τῶν ἀγαλμάτων τῶν θεῶν καὶ ἡ τρομοκρατία ἐναντίον ὁποιουδήποτε ἐθύμιζε τὸ ἔνδοξο παρελθόν. Σ’ αὐτὸ τὸ κλίμα, ἀλλὰ καὶ στὴν αὐστηρὴ ἐφαρμογὴ τῶν κωδίκων τοῦ Κωνσταντίου καὶ τοῦ Θεοδοσίου, ἐντάσσονται ἡ καταστροφὴ τοῦ Σεραπείου, τὸ ὁλοκαύτωμα τῆς περιώνυμης Βιβλιοθήκης τῶν 300.000 τίτλων καὶ βεβαίως ἡ κτηνώδης βία ἐναντίον τῆς ζωῆς τῆς φιλοσόφου, ἡ ὁποία κατὰ τὸν φανατικὸ θαυμαστή της, τὸν ἔπαρχο Ὀρέστη, ἀποτελοῦσε τὸ ἀκριβότερο κόσμημα τῆς πόλεως.
Ὁ Ἰσπανὸς ἑλληνιστὴς καὶ συγγραφεὺς τοῦ πλέον καταλλήλου πονήματος γιὰ τὴν φιλόσοφο Πέδρο Γκάλβεθ (κυκλοφορεῖται ἀπ’ τὶς ἐκδόσεις Μεταίχμιον, σὲ ἑλληνικὴ μετάφραση τῆς Λήδας Παλλαντίου, Ἀθῆναι 2004) μυήθηκε στὰ τῆς Ὑπατίας ἀπ’ τὸν Μαθηματικὸ πατέρα του καὶ κατάφερε νὰ συγγράψῃ ἕνα μυθιστόρημα, σχεδὸν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος, ἀφοῦ ὅπως γράφει στὸν Πρόλογό του οἱ πηγὲς εἶναι τόσο λιγοστές, γεμίζουν μόνον δύο σελίδες. Ἀρνούμενος, ὅπως τονίζει, ἀφ’ ἑνὸς τὴν φαντασιοκοπία, ἀφ’ ἑτέρου τὴν προβληματικὴ ἀνάγνωση, ἀποφάσισε νὰ πρωτοτυπήσῃ, ἀκολουθῶντας τὸν τρίτο δρόμο:
νὰ προσπαθήσουμε νὰ ἀνασυνθέσουμε μιὰ ζωὴ μέσ’ ἀπὸ τὶς ἱστορικές της περιστάσεις καὶ νὰ ἐπιτρέψουμε στὸν ἑαυτό μας τὴν ἐλευθερία μιᾶς προσπάθειας ἀναβίωσης τῶν σταδίων τοῦ θυμικοῦ ποὺ βίωσε τὸ συγκεκριμένο ἄτομο...
Παρ’ ὅτι εἴμαστε, γιὰ εὐνόητους λόγους, ἀλλεργικοὶ μὲ τοὺς τρίτους δρόμους, ὀφείλουμε νὰ ἀναγνωρίσουμε στὸν Ἰσπανὸ ἑλληνιστὴ ὅτι κατάφερε ἐν τέλει νὰ ἀνταποκριθῇ στὸν δύσκολο στόχο ποὺ ἐξ ἀρχῆς εἶχε θέσει στὸν ἑαυτό του καὶ νὰ μᾶς προσφέρῃ ἕνα μοναδικὸ στὸ εἶδος του μυθιστόρημα, συνεκτικὸ καὶ πρὸ πάντων, γιὰ ἐμᾶς τοὺς λάτρεις τῆς φιλοσόφου, μία ἀντικειμενικὴ παρουσίαση τῆς γυναίκας ποὺ τὸ φρικτό της τέλος ἀποτέλεσε τὸ κύκνειο ᾆσμα ὄχι μόνον τοῦ καθόλου ἑλληνισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλεύθερης ἐπιστημονικῆς ἔρευνας, πρὸ τοῦ ἐπελαύνοντος σκοταδισμοῦ.
Στὸν βίο καὶ στὸ ἔργο τῆς Ὑπατίας ἀναφέρονται ἐπίσης τὰ παρακάτω βιβλία:
AΛΙΣ M., Ἡ κληρονομιὰ τῆς Ὑπατίας, μτφρ. Εὔ. Τζελέπογλου, ἐκδ. Ἑκάτη, Ἀθῆναι 1992.
ΚΡΕΒΒΑΤΑ Δ., Τὸ Βυζάντιο καὶ ὁ διωγμὸς τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐκδ. Καστανιώτη, Ἀθῆναι 2004.
ΤΖΙΕΛΣΚΑ Μ., Ὑπατία ἡ Ἀλεξανδρινή, ἐκδ. Ἐνάλιος, Ἀθῆναι 1997.

Την Παρασκευή 15 Απριλίου 2011 στις 18:00, με τη συμμετοχή του συγγραφέα, συζητάμε το βιβλίο :

Η παραβολή του ασώτου
Συγγραφείς: Γιάννης Καρβέλης
Εκδότης: Γαβριηλίδης, Σελίδες: 227
Ημ. Έκδοσης: 09/04/2010

Αθήνα, 2000. Ο μαθηματικός Αντώνης Στυλιανίδης, παρασυρμένος στο κυνήγι του εύκολου χρηματιστηριακού κέρδους (που γρήγορα αποδείχτηκε καταστροφική παγίδα), έχει ξεστρατίσει από τη δουλειά του στο σχολείο, τη μεταπτυχιακή του εργασία και την προσωπική του ζωή.
Μια παλιά σοβαρή γνωριμία τον συνδέει με μια σκοτεινή υπόθεση, όπου η αποκρυπτογράφηση ενός e-mail θα αποκάλυπτε παρανομίες του χρηματιστή που τον έχει καταστρέψει. Αργότερα όμως, αντιγράφοντας για λογαριασμό ενός ανθρώπου της νύχτας ένα DVD που κρύβει ένοχα μυστικά, διαπιστώνει ότι το παραδικαστικό κύκλωμα θα ξελασπώσει τον χρηματιστή. Με όπλο του τη Μαθηματική Λογική συνεργάζεται με τον άνθρωπο της νύχτας, ώστε να αποκαλυφθούν οι ένοχοι, που χρησιμοποιούν το χρήμα και τις διασυνδέσεις τους, ακόμα και με τα ΜΜΕ, για την προστασία τους. Τα απρόοπτα της περιπετειώδους αυτής διαδρομής, με καταλύτη το μαθηματικό ταλέντο ενός μαθητή του από την Αλβανία, οδηγούν τελικά τον "Άσωτο" στην αυτογνωσία και στο δρόμο της επιστροφής.
Ένα μυθιστόρημα που αποκαλύπτει στον αναγνώστη του, με τον πιο γοητευτικό τρόπο, τον αθέατο κόσμο των πολιτικοοικονομικών συναλλαγών.

Παρασκευη 18/3 Πλατωνος Τίμαιος, Κριτίας

Στις 18/3 Θα συζητήσουμε, με μια άλλη ματιά, το βιβλίο :
ΤΙΜΑΙΟΣ, ΚΡΙΤΙΑΣ
Συγγραφέας: ΠΛΑΤΩΝΑΣ
Εκδόσεις: ΚΑΚΤΟΣ (Ζαχαρόπουλος)

Υπενθυμίζεται ότι την Παρασκευή 15/4/11, συζητάμε, με τη συμμετοχή του συγγραφέα κ. Γ. Καρβέλη, το βιβλίο :

Η παραβολή του ασώτου
Συγγραφείς: Γιάννης Καρβέλης
Εκδότης: Γαβριηλίδης

Για την ακριβή ημερομηνία στο Μάιο που θα συζητηθεί το επόμενο βιβλίο :
Υπατία, Πέδρο Γκάλβεθ, Μεταφραστής: Λήδα Παλλαντίου, Εκδόσεις Μεταίχμιο
Θα αποφασίσουμε κατά τις επόμενες συναντήσεις της Λέσχης

Την Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2011 στις 18:00, συζητάμε το βιβλίο :
ΤΙΜΑΙΟΣ, ΚΡΙΤΙΑΣ
Συγγραφέας: ΠΛΑΤΩΝΑΣ
Εκδόσεις: ΚΑΚΤΟΣ (Ζαχαρόπουλος)

ΠΡΟΣΟΧΗ Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΤΙΜΑΙΟ ΚΑΙ ΚΑΤ' ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ.